Arabistanlı Lawrence

Gerçek adı Thomas Edward Lawrence 15 Ağustos 1888 yılında Tremadog, Kuzey Galler'de doğmuştur. 19 Mayıs 1935 yılında Bovington Camp, İngiltere'de geçirdiği motor kazasında ölmüştür. Oxford Üniversitesi mezunu arkeolog, asker ve diplomat. 1916-18 yılları arasında gerçekleşen Arap Ayaklanması, Sina ve Filistin Cephesi gibi olaylarda Osmanlı İmparatorluğuna karşı yaptıklarıyla tanınır. Buradaki yaptıklarından dolayı Arabistanlı Lawrence (Arap Lawrence) olarak bilinir.

Arabistanlı Lawrence

Kısaca Hayatı

Gerçek adı Thomas Edward Lawrence 15 Ağustos 1888 yılında Tremadog, Kuzey Galler'de doğmuştur. 19 Mayıs 1935 yılında Bovington Camp, İngiltere'de geçirdiği motor kazasında ölmüştür. Oxford Üniversitesi mezunu arkeolog, asker ve diplomat. 1916-18 yılları arasında gerçekleşen Arap Ayaklanması, Sina ve Filistin Cephesi gibi olaylarda Osmanlı İmparatorluğuna karşı yaptıklarıyla tanınır. Buradaki yaptıklarından dolayı Arabistanlı Lawrence (Arap Lawrence) olarak bilinir.

 

Tanınması

Lawrence 1918 yılında savaş muhabiri Lowell Thomas’a belgesel film ve fotoğraf çekmesine yardımcı olmuştur. Lowell Thomas bu belgelerde Edward’ı kahraman gibi göstermiştir. Lowell dünya turunda bu belgelerle büyük kazançlar elde etmiştir. Ayrıca kendisinden önceki İngiliz ajanlarının yaptıklarını kendisi yapmış gibi göstermesi ve son olarak 1962 yılında çekilen Arabistanlı Lawrence filmi ile tanınmıştır.

 

Arap Ayaklanmasında Etkisi

İlk olarak Kahire’ye tayin oldu. Burada ingiliz askeri, haber alma servisinde çalıştı. Araplar ile olan sıcak ilişkilerinden dolayı kuvvetler arası irtibat subaylığı için biçilmiş kaftandı. Ekim 1916’da Arap milli faaliyetlerini raporlaması için gönderildi.

Mekke şerifi Hüseyin bin Ali'nin oğlu Emir Faysal komutasındaki düzensiz birliklerle birlikte Osmanlı ordusuna karşı gerilla mücadelesi verdi. Arapları, Medine'deki Osmanlı muhafız birliklerini şehirden çıkarmamaları konusunda ikna etti. Böylece Araplar, şehre malzeme getiren Hicaz demiryoluna yaptıkları saldırılara ağırlık verebildiler. Şehri savunmakla meşgul olan Osmanlı askerlerini diğer yandan da demiryolunu tamir etmek zorunda bırakmak suretiyle oyaladılar. Lawrence, Akabe ve Şam'ın işgalinde de önemli rol aldı.

I. Dünya Savaşı'nın sonlarında İngiliz hükûmetini, Arapların bağımsızlığının İngilizlerin yararına olduğuna ikna etme konusunda oldukça başarılı oldu.